Zakelijke klanten op rekening laten kopen: kredietcheck en wanbetalingsrisico

Op rekening verkopen aan zakelijke klanten: kansen en risico’s

Bij verkoop op rekening lever je eerst en betaalt de klant later. Dat geeft het risico dat een zakelijke klant niet betaalt. Een kredietcheck helpt dat risico in te schatten.

Kredietcheck: controleren of een klant kan betalen

Een kredietcheck – ook creditscoring genoemd – controleert of een klant zijn rekeningen kan betalen (Autoriteit Persoonsgegevens). Vaak gebeurt dat vóór het moment waarop op krediet wordt geleverd, dus voordat de klant achteraf mag betalen. Bedrijven die producten en diensten op krediet leveren, willen zo weinig mogelijk risico dat klanten niet betalen en doen daarom vaak eerst een kredietcheck.

Voor consumenten kan een bedrijf een kredietcheck doen bij Bureau Krediet Registratie (BKR) of bij een handelsinformatiebureau (Autoriteit Persoonsgegevens). Kredietaanbieders zijn wettelijk verplicht mee te doen aan kredietregistratie bij BKR; ook andere kredietverleners zijn aangesloten, zoals winkels die dure spullen op afbetaling verkopen (een wasmachine of laptop) en telecomaanbieders bij een abonnement met toestel. In de consumentencontext geldt: een krediet van meer dan 250 euro wordt bij BKR geregistreerd als het is verstrekt door een aangesloten bedrijf, en een betalingsachterstand moet dat aangesloten bedrijf aan BKR doorgeven (Autoriteit Persoonsgegevens).

Voor een zakelijke klant kun je in de praktijk zelf informatie opvragen, zoals recente jaarcijfers, en referenties bij andere leveranciers nagaan. Een handelsinformatiebureau kan daarbij een route zijn.

Maak de check onderdeel van je orderproces in plaats van een eenmalige actie: bij een nieuwe klant of een flinke toename in orderomvang eerst de check, daarna pas de beslissing om op rekening te leveren. Zo weet je vóór levering of je met een kredietlimiet, een aanbetaling of vooruitbetaling wilt werken.

Wanbetalingsrisico: wat een kredietcheck oplevert en welke acties je kunt nemen

Een kredietcheck kan bijvoorbeeld aan het licht brengen dat de klant een betalingsachterstand heeft bij een ander bedrijf, of een inschatting geven van de kans dat de klant zijn rekeningen niet kan betalen (Autoriteit Persoonsgegevens). Dat zijn de twee uitkomsten waarop je je beleid kunt baseren: een concreet feit (een openstaande achterstand elders) of een risico-inschatting.

De AP noemt drie acties na een kredietcheck: de klant weigeren, tegen de klant zeggen dat hij niet achteraf kan betalen, of om een voorschot of waarborgsom vragen. Voor zakelijke klanten betekent dat: geen levering op rekening, een eerste order die volledig vooraf wordt betaald, of een aanbetaling of waarborgsom bij grotere opdrachten.

Een tussenweg tussen weigeren en volledig op rekening leveren is werken met een kredietlimiet per klant, die je pas verhoogt als het betaalgedrag daar aanleiding toe geeft. Bij een zakelijke lening vraagt een financier soms zekerheden, zoals pandrecht op voorraad, inventaris of debiteuren (KVK); hetzelfde idee kun je richting een klant toepassen door zekerheid of een eerste termijn vooraf te vragen voordat je grote orderbedragen op rekening zet.

Houd er rekening mee wat er gebeurt als het misgaat: na levering op rekening heb je de goederen of het werk al geleverd, terwijl de betaling nog moet binnenkomen, en moet je de vordering zelf innen. Registreer daarom het betaalgedrag per klant. Betaalt een klant structureel later dan afgesproken, dan is dat je eigen signaal om de limiet te verlagen of op vooruitbetaling over te stappen, nog los van wat een nieuwe kredietcheck zegt.

Factoring: openstaande facturen verkopen bij verkoop op rekening

Factoring is een financieringsvorm waarbij je bedrijf de openstaande facturen verkoopt aan een factoringbedrijf (KVK). Je ontvangt daardoor snel geld, zonder te wachten op betaling van klanten, en je cashflow verbetert. Dat maakt factoring een optie als je zakelijke klanten op rekening laat kopen en je niet op hun betaaltermijn wilt wachten.

Factoring staat in het KVK-overzicht van financieringsvormen naast onder meer de zakelijke lening, leasing, crowdfunding, kredietunie en het rekening-courantkrediet.

Vraag bij het vergelijken van factoringbedrijven naar de kosten, naar wie het risico draagt als een klant uiteindelijk niet betaalt, en naar de eisen die aan je debiteurenadministratie worden gesteld.

Rekening-courantkrediet als flexibele buffer

Een rekening-courantkrediet is een doorlopende lening waarbij je flexibel geld opneemt tot een afgesproken limiet. Je betaalt rente over het opgenomen bedrag en kunt geld bijstorten en weer opnemen (KVK). Die flexibiliteit onderscheidt het van een gewone zakelijke lening: daarbij wordt het geleende bedrag in één keer op je rekening gestort en los je in termijnen af, en geld dat je hebt afgelost kun je niet opnieuw opnemen. KVK noemt het rekening-courantkrediet of flexibel krediet juist de flexibelere vorm van lenen.

Voor een bedrijf dat op rekening verkoopt, is dit een buffer voor het gat tussen het moment waarop je zelf kosten betaalt en het moment waarop je klanten betalen. Je gebruikt de limiet dan tijdelijk en stort het opgenomen bedrag terug zodra de facturen binnenkomen.

Let bij het afsluiten op de limiet, de rente over het opgenomen bedrag en de voorwaarden waaronder je kunt opnemen en terugstorten. Vraag naar de tarieven en voorwaarden die voor jouw rekening-courantkrediet gelden, zodat je weet wat flexibel lenen je kost.

Let op: op rekening verkopen aan consumenten is consumptief krediet

De regels over consumptief krediet gaan over consumenten. De AFM definieert een consumptief krediet als een lening voor een consument, met uitzondering van een hypothecair krediet, onderverdeeld in geldkrediet en goederenkrediet. Geldkrediet is het aan een consument lenen van een geldsom (denk aan een doorlopend krediet of persoonlijke lening); goederenkrediet is onder meer het aan een consument verschaffen van het genot van een roerende zaak of het verlenen van een dienst die in termijnen wordt betaald, bijvoorbeeld een lening voor een auto, wasmachine of rijlessen. Laat je consumenten achteraf betalen, dan kan je aanbod onder deze regels vallen.

Het adviseren, bemiddelen of aanbieden van kredieten is een financiële dienst. Voor deze partijen geldt een vergunningplicht en regels over hun beloning; de AFM ziet er ook op toe dat partijen transparant zijn over hun dienstverlening en de vergoeding die consumenten daarvoor betalen. Daarnaast houdt de AFM toezicht om consumenten te beschermen tegen leningen die niet verantwoord zijn: consumenten moeten naast rente en aflossing altijd voldoende geld overhouden om van te leven. In reclame-uitingen voor krediet is de waarschuwing ‘Let op! Geld lenen kost geld’ verplicht, bij tekstuele en visuele uitingen samen met het icoon.

Rijksoverheid meldt dat er vanaf eind 2026 strengere regels gelden voor consumentenkrediet om achteraf te mogen betalen, bedoeld om consumenten beter te beschermen tegen problematische schulden en onverantwoord lenen. Die regels gelden ook voor achteraf betalen via Buy Now, Pay Later-krediet (BNPL), creditcards, private lease met een optie tot koop van het huurobject en ‘rood staan’ bij de bank. Aanbieders moeten dan de leeftijd controleren (minderjarigen mogen geen BNPL-krediet en creditcards hebben) en controleren of de consument het krediet kan terugbetalen, onder meer door te kijken of er andere leningen of betalingsachterstanden zijn, bijvoorbeeld via het register van BKR; zij mogen ook financiële informatie zoals salaris of woonlasten opvragen. Verder komen er een maximumbedrag voor de kosten van achteraf betalen, een verbod op misleidende reclame, een plicht om consumenten met een betalingsachterstand waar mogelijk oplossingen te bieden, en blijft de vergunningplicht voor aanbieders gelden, waar de AFM op controleert. De Tweede en Eerste Kamer moeten nog over deze regels beslissen; als zij instemmen, gaan ze vanaf 20 november 2026 in.

Trek de grens tussen zakelijk en consumentenkrediet dus scherp: de bovenstaande verplichtingen zijn geschreven voor consumenten en gelden niet automatisch voor je zakelijke klanten. Wil je zeker weten of een partij – of je eigen aanbod richting consumenten – onder het toezicht valt, controleer dan of er een vergunning is. De AFM adviseert om de onderneming waarmee je zaken wilt doen te checken, omdat financieel adviseurs en financiële ondernemingen over een vergunning moeten beschikken als ze advies en/of producten aanbieden; in het openbaar register van DNB staan instellingen die financiële diensten mogen verlenen.

Belangrijke cijfers en regelgeving rond consumptief krediet (vanaf 2026)