Foto bij het artikel Douane en btw bij import: formaliteiten voor handelsbedrijven
Foto van ArtisticOperations op Pixabay

Leveranciersketens

Douane en btw bij import: formaliteiten voor handelsbedrijven

Bij import uit een andere EU-lidstaat geldt vrij verkeer van goederen. De EU is één markt zonder binnengrenzen. Douaneaangifte is niet nodig en u betaalt geen invoerrechten.

Dit is een redactioneel pseudoniem van de publicatie, geen claim van een onafhankelijk geverifieerde persoonlijke identiteit. Oorspronkelijke redactionele vermelding: Redactie Inkoop.

Binnen de EU of van buiten de EU: wanneer spelen douane en btw bij import?

Bij import uit een andere EU-lidstaat geldt vrij verkeer van goederen. De EU is één markt zonder binnengrenzen. Douaneaangifte is niet nodig en u betaalt geen invoerrechten.

Mag een product in een andere EU-lidstaat op de markt, dan mag u het in beginsel ook in Nederland verkopen. De Nederlandse overheid kan het product verbieden of uit de handel halen als de veiligheid van mensen, dieren, planten of het milieu in gevaar komt. Voor de meeste producten hebt u bij import uit een EU-land geen vergunning nodig.

Ook binnen de EU gelden uitzonderingen waarbij douaneformaliteiten en extra regels wél spelen. KVK noemt accijnsgoederen en het vervoer van afval tussen lidstaten; handel in namaakproducten is verboden.

Binnen de EU zijn douaneformaliteiten meestal niet nodig, behalve bij specifieke goederen. Noord-Ierland hoort bij het Verenigd Koninkrijk, maar volgt de EU-regels voor handel en douane. Voor producten uit Noord-Ierland gelden daarom dezelfde regels als voor producten uit andere EU-landen.

Komt het product van buiten de EU, dan geldt als hoofdregel: invoeraangifte bij de Douane, invoerrechten betalen plus btw en soms accijns en andere heffingen. Douaneformaliteiten spelen juist bij transport buiten de EU, bijvoorbeeld naar of uit Zwitserland, Noorwegen of Oekraïne. Controleer daarnaast altijd vóór u bestelt aan welke regels en eisen uw product zelf moet voldoen.

Douaneformaliteiten zijn alle administratieve en wettelijke verplichtingen bij import en export. Voorbeelden zijn invoeraangiften, uitvoeraangiften (EX-A), invoerdocumenten, betaling van douanerechten en btw, en controle op handelsbeperkingen en vergunningen.

Bij import van buiten de EU zijn de Douane en de Belastingdienst de relevante instanties. De Douane handelt de invoeraangifte af en int invoerrechten. De btw bij invoer betaalt u aan de Douane of via uw btw-aangifte.

Douane- en btw-verplichtingen: binnen de EU vs. buiten de EU

Douaneaangifte nodig?
Nee (binnen EU)
Invoerrechten betaald?
Nee (binnen EU)
Btw bij invoer betaald?
Nee (binnen EU)
Douaneaangifte nodig?
Ja (buiten EU)
Invoerrechten betaald?
Ja (buiten EU)
Btw bij invoer betaald?
Ja (buiten EU)

Invoeraangifte en EORI: wat u voor vrijgave van de goederen moet regelen

Bij import van buiten de EU doet u invoeraangifte bij de Douane. Daarmee brengt u goederen in het vrije verkeer van de EU en betaalt u de verschuldigde belastingen en invoerrechten. De aangifte gebeurt digitaal. Meestal regelt een vervoerder of douanevertegenwoordiger dit, maar u mag ook zelf aangifte doen; informatie daarover vindt u via de Nationale Helpdesk Douane. Een EORI-nummer hebt u altijd nodig.

Voor goederen die in een haven aankomen, is een Container Vrijgave Bericht (CVB) nodig. Dat geldt voor alle goederen die daar arriveren: in een container, aanhangwagen, bulk of als algemene vracht. De Douane controleert met het CVB of de juiste goederen uit de haven worden opgehaald. Meldt u goederen vooraf aan bij de Douane (inklaren), dan verloopt het transport sneller.

De Gids voor de invoer van goederen van Access2Markets beschrijft het importproces in vier stappen: een leverancier in het buitenland vinden; de invoervoorwaarden en -rechten controleren en nagaan of het product aan de EU-vereisten voldoet; de verkoop voorbereiden en het transport organiseren; en de documenten voor het inklaren bij de grens voorbereiden. Als douanedocumenten noemt die gids onder meer de douaneaangifte bij uw nationale douaneautoriteit en een summiere aangifte.

De Douane kan een aangifte in controle nemen. Een douaneagent kan dat traject voor u afhandelen. Dat geldt ook voor de havenmeldingen en Portbase-meldingen.

Importproces in vier stappen (gebaseerd op Access2Markets)

  1. Leverancier vinden in het buitenland
  2. Invoervoorwaarden, rechten en EU-vereisten controleren
  3. Verkoop voorbereiden en transport organiseren
  4. Documenten voor inklaren bij de grens voorbereiden

Taric-code en douanewaarde: zo bepaalt u invoerrechten en de grondslag voor btw

Bij de aangifte vraagt de Douane om goederencodes, zoals de Taric-code van uw product. In het Gebruikstarief (DTV) staat per goederencode een omschrijving, de invoerrechten en andere belastingen bij invoer, en de overige regels die gelden. Het toewijzen van de juiste HS-code is een douaneformaliteit.

De goederencode bepaalt welke invoerrechten en andere regels in het Gebruikstarief bij uw zending horen. De hoogte van de invoerrechten hangt daarnaast af van het land van herkomst.

De btw bij invoer berekent u over de douanewaarde. Die bestaat doorgaans uit de vergoeding of transactiewaarde van de goederen. Daarbij horen de bijkomende kosten tot de plaats van bestemming binnen de EU: commissie, verpakking, vervoer en verzekering. Ook de belastingen (geen btw) en heffingen bij invoer uit landen buiten de EU tellen mee.

De vervoerskosten hangen ervan af of goederen bij binnenkomst in de EU direct worden ingevoerd, of onder een douaneregeling naar de bestemming gaan en daar worden vrijgemaakt. Dat bepaalt waar wordt ingeklaard en welke kosten in de douanewaarde en dus in de grondslag voor de btw bij invoer terechtkomen.

Factureert u in vreemde valuta, dan rekent u het bedrag voor de douaneaangifte om naar euro's. Leg de gebruikte koers en berekening vast in uw zendingdossier, zodat de grondslag voor de btw bij invoer later navolgbaar blijft.

Belastingen bij import uit landen buiten de EU

Grondslag voor btw bij invoer
Douanewaarde
Bij welke kosten wordt btw berekend?
Vervoer, verzekering, verpakking, commissie
Valuta-omrekening vereist?
Ja (indien factuur in vreemde valuta)
Taric-code bepalend voor invoerrechten?
Ja

Btw bij invoer: wanneer, waar en via welke aangifte betaalt u?

U betaalt de btw bij import meestal niet aan uw leverancier, maar aan de Douane of via uw btw-aangifte. Bij invoer uit een land buiten de EU is de invoer belast in het land waar de goederen de EU binnenkomen. U betaalt de btw aan de belastingdienst van dat land en doet daar aangifte. Het binnenkomstland hoeft niet Nederland te zijn: komt een zending via een andere lidstaat binnen, dan betaalt u de btw in dat land en doet u daar aangifte.

Drie situaties stellen het betaalmoment uit. Dat zijn: goederen direct bij aankomst in de EU onder douanetoezicht plaatsen, goederen onder tijdelijke invoer met volledige vrijstelling van invoerrecht brengen, of goederen onder extern douanevervoer brengen. In die gevallen hoeft u de btw nog niet te betalen. De invoer vindt dan plaats in het EU-land waar de goederen aan die regelingen worden onttrokken.

Voor leveringen vóór de invoer geldt: zolang goederen nog niet zijn ingevoerd en zich buiten Nederland bevinden, is de levering niet belast met Nederlandse btw. Bevinden goederen zich in Nederland maar zijn ze nog niet ingevoerd, dan geldt voor de levering van die niet-ingevoerde goederen het 0%-tarief. Zodra de goederen zijn ingevoerd, geldt het 0%-tarief niet meer.

Belast met btw zijn leveringen door de ondernemer die de goederen heeft ingevoerd of in wiens opdracht dat is gebeurd. Dat geldt ook voor leveringen van goederen nadat ze zijn ingevoerd.

Een praktijkvoorbeeld van de Belastingdienst: ondernemer A in New York verkoopt aan B in Nederland, B levert aan C en C levert aan D. C vervoert de goederen en geeft ze ten invoer aan bij de Douane. Over de leveringen A-B en B-C is geen Nederlandse btw verschuldigd; C betaalt btw bij invoer aan de Douane, en de levering van C aan D is belast met Nederlandse btw.

Worden goederen van een EU-lidstaat naar een andere EU-lidstaat vervoerd vóórdat ze in de EU zijn ingevoerd, dan vallen ze onder douanevervoer. Er is dan nog geen intracommunautaire levering of overbrenging; u hoeft die levering niet in de btw-aangifte en de opgaaf intracommunautaire prestaties te zetten.

In Nederland betaalt u de btw bij invoer aan de Douane of via uw btw-aangifte. Betaalt u de btw niet bij de Nederlandse Douane, dan geeft u deze aan in uw btw-aangifte. Onder voorwaarden kunt u de btw bij invoer terugvragen.

Betaalmoment van btw bij invoer: drie uitzonderingsregels

  1. Goederen onder douanetoezicht plaatsen bij aankomst in de EUBtw niet direct betalen
  2. Tijdelijke invoer met volledige vrijstelling van invoerrechtenBtw uitgesteld tot onttrekking
  3. Extern douanevervoerBtw uitgesteld tot bestemming

Invoerrechten, preferenties en extra heffingen

De hoogte van invoerrechten hangt af van de goederencode en het land waaruit u importeert. Komt het product uit de EU, dan betaalt u geen invoerrechten. Komt het van buiten de EU, dan geldt als hoofdregel dat u wel invoerrechten betaalt, met de Taric-code als bepalende factor. De tarieven staan in het Gebruikstarief.

Minder of geen invoerrechten kan in twee gevallen. Ten eerste als uw product is gemaakt in een land waarmee de EU een handelsverdrag heeft; dan hebt u een preferentieel oorsprongsdocument nodig. Ten tweede als u grondstoffen of halffabricaten importeert die niet of bijna niet in de EU verkrijgbaar zijn; daarvoor geldt een tariefcontingent of tariefschorsing.

Oorsprongsbewijzen worden bij de aangifte gecontroleerd. Naast het algemene certificaat van oorsprong bestaan er specifieke documenten, zoals het Eur.1-certificaat, gekoppeld aan lagere invoerrechten, en het ATR-certificaat. Zorg dat u het vereiste preferentiële oorsprongsbewijs bij de aangifte kunt overleggen.

Reken naast btw en invoerrechten soms op accijns en andere heffingen voor bepaalde goederen. Controleer in het Gebruikstarief welke heffingen bij uw goederencode horen en of uw product onder een accijnsregeling valt, en neem die bedragen mee in uw kostprijsberekening.

Er zijn uitzonderingen op de hoofdregel dat u invoerrechten betaalt. Controleer per goederencode in het Gebruikstarief of uw product onder een uitzondering valt.

De kosten voor het regelen van douanedocumenten zijn afhankelijk van het land, het type goederen en de vereiste documenten. Neem die kosten mee in uw kostprijsberekening.

Belastingschulden bij invoer: hoe hoog kunnen ze zijn?

  1. Invoerrechten (buiten EU)Afhankelijk van Taric-code en herkomst
  2. Accijns (bijv. tabak, alcohol)Extra heffing op specifieke goederen
  3. CBAM-heffing (CO2-uitstoot)Op bepaalde industriële goederen
  4. EUDR (ontbossingsvrij)Voor producten zoals koffie, cacao, palmolie

Documenten, vergunningen en controles: voorkom vertraging en boetes

De aangifte steunt op documenten die u moet kunnen overleggen: de handelsfactuur, het vervoersdocument, een oorsprongsbewijs en de certificaten die bij uw product horen. Douaneformaliteiten omvatten daarnaast het opstellen van uitvoeraangiften, het indienen van invoerdocumenten, het betalen van douanerechten en btw, en de controle op handelsbeperkingen en vergunningen.

Voor sommige producten hebt u een invoervergunning of ander document nodig; voor andere geldt een invoerverbod, bijvoorbeeld door EU-sancties tegen een land. Of er regels en beperkingen gelden, zoekt u op in Access2Markets van de Europese Commissie: bij import van buiten de EU onder 'importvoorschriften', bij import uit een andere lidstaat onder 'productvoorschriften'. Voor consumentenproducten biedt KVK Importhulp een overzicht van wetten en regels per product en importland.

Productveiligheid: ieder product moet veilig zijn. Als importeur hebt u daarin een eigen rol en verantwoordelijkheid.

Onjuiste documentatie kan leiden tot vertraging, boetes of zelfs inbeslagname van de goederen. Ontbrekende of foutieve documenten veroorzaken daarnaast extra kosten, zoals opslag en extra handlingskosten zolang de zending niet kan worden vrijgegeven.

Een transitaangifte hoort bij douanevervoer: goederen gaan dan onder douanetoezicht naar de plaats waar ze worden vrijgemaakt. Bij extern douanevervoer stelt u de btw bij invoer uit tot de goederen aan die regeling worden onttrokken.

Producten met extra regels zijn bijvoorbeeld accijnsgoederen, afvalvervoer tussen lidstaten en namaakproducten. Andere specifieke regels zijn het Handboek VGEM, de Europese verpakkingswet PPWR, de CBAM-heffing op CO2-uitstoot, EUDR voor ontbossingsvrije producten en parallelimport.

Verplichte documenten bij invoeraangifte

  • HandelsfactuurVerplicht
  • VervoersdocumentVerplicht
  • Oorsprongsbewijs (bij preferentie)Verplicht bij handelsverdragen
  • Certificaten voor specifieke productenAfhankelijk van product
  • Transitaangifte (bij douanevervoer)Verplicht

Administratie en terugvragen van invoer-btw: houd het controleerbaar

Houd per zending een dossier bij met de invoeraangifte, handelsfactuur, documenten waarop de douanewaarde is gebaseerd, het oorsprongsbewijs, de omrekening uit vreemde valuta en het betaalbewijs van de btw bij invoer. Dat is de basis als de Douane of Belastingdienst later vragen stelt over de goederencode, waarde of herkomst.

Stem het betaalmoment van de btw bij invoer en de terugvraag op elkaar af. Zorg dat de aangifte ten invoer en de btw-aangifte aansluiten, zodat het betaalde en teruggevraagde bedrag herleidbaar zijn tot dezelfde zending.

De voorwaarden voor het terugvragen van invoer-btw, de actuele invoertarieven en de geldende regels per goederensoort controleert u bij de Belastingdienst, de Douane en in het Gebruikstarief (DTV). Die bronnen zijn leidend; laat bij nieuwe producten of herkomstlanden de goederencode en oorsprong vóór verzending vastleggen.

Terugvragen van btw bij invoer: voor- en nadelen

Voordelen
Kostendekking via belastingaftrek; verbeterde cashflow
Nadelen
Extra administratieve last; fouten leiden tot terugbetaling of boetes

Meer uit Leveranciersketens