Foto bij het artikel Groothandel in Nederland: SBI 2008-code en mkb-indeling
Foto van youleks op Pixabay

Groothandel

Groothandel in Nederland: SBI 2008-code en mkb-indeling

De SBI is een classificatie van economische activiteiten.

Dit is een redactioneel pseudoniem van de publicatie, geen claim van een onafhankelijk geverifieerde persoonlijke identiteit. Oorspronkelijke redactionele vermelding: Redactie Groothandel.

Groothandel in Nederland: SBI 2008-code en CBS-cijfers

De SBI is een classificatie van economische activiteiten. Elk bedrijf krijgt een code van de Kamer van Koophandel (KVK) die aangeeft hoe de belangrijkste economische activiteiten van dat bedrijf gezien worden. Het CBS gebruikt de SBI om ondernemingen in te delen naar hun hoofdactiviteit (cbs.nl).

De SBI 2008 kent voor groothandel de code 46: Groothandel en handelsbemiddeling (niet in auto's en motorfietsen). Groothandel in auto's en motorfietsen valt onder code 45: Handel in en reparatie van auto's, motorfietsen en aanhangers. Detailhandel heeft code 47.

Afdeling G Handel in de CBS-tabel omvat de hele handel: 45, 46 en 47. De groothandel is dus specifiek code 46, niet heel G Handel. Een vijfcijferige groothandelcode is bijvoorbeeld 45312 Groothandel en handelsbemiddeling in banden, onder 45.

In de StatLine-tabel Bedrijven; bedrijfstak (81589NED) staat G Handel naast de andere delen van de groep G-I Handel, vervoer en horeca. Voor de weergegeven periode (2026 3e kwartaal*) telt G-I 449.410 bedrijven: G Handel 298.140, H Vervoer en opslag 69.430 en I Horeca 81.840.

De tabel volgt de Standaard Bedrijfsindeling; de indelingskolom heet 'Bedrijfstakken/branches SBI 2008'.

De indeling kent vijf niveaus; een code bestaat uit maximaal vijf cijfers. De eerste twee niveaus stemmen overeen met de ISIC, de eerste vier zijn op enkele uitzonderingen na gelijk aan de Europese NACE. Het vijfde niveau is een verdere Nederlandse uitsplitsing.

KVK geeft bij inschrijving in het Handelsregister een SBI-code van vijf cijfers per bedrijfsactiviteit; een bedrijf kan meerdere SBI-codes hebben. De code wordt onder meer gebruikt voor verzekeringspremies, statistieken en het geven van vergunningen of subsidies.

Verandert een bedrijfsactiviteit, dan past het bedrijf de code aan via Mijn KVK, met inloggen via DigiD of European login; KVK kan daarvoor om extra informatie vragen.

De volledige overzichten staan in de bestanden Standaard Bedrijfsindeling 2025 - Nederlands en Engels update 2026, Standaard Bedrijfsindeling 2008 - Nederlands (Excel) en Standaard Bedrijfsindeling 2008 - Engels (pdf). Wie de code voor de eigen bedrijfsactiviteit zoekt, gebruikt de zoekmachine Vind mijn SBI-code.

In tabel 81589NED kies je in de bedrijfstakkenstructuur een bedrijfstak of branche; in die regel lees je de kolommen bedrijfsgrootte en rechtsvorm. Het weergegeven deel toont G Handel als geheel; de tabel is uitgesplitst naar bedrijfstakken en branches. Voor de groothandel kies je de branche die onder 46 valt.

Het dashboard Bedrijven selecteert trapsgewijs: eerst een bedrijfstak, dan eventueel een onderliggende branche en dan eventueel een subbranche. Voor de afbakening is de branchekeuze bepalend.

Vanaf 2026 wordt de SBI 2025 stap voor stap geïntroduceerd in de CBS-statistieken. In die periode worden SBI 2008 en SBI 2025 naast elkaar gebruikt. Tabel 81589NED gebruikt in de weergegeven periode de indelingskolom 'Bedrijfstakken/branches SBI 2008'. In SBI 2025 wordt de autobranche opgesplitst in groothandel, detailhandel en reparatie.

De NACE wordt ongeveer eens in de 15 jaar aangepast. Verandert de NACE, dan moet de SBI ook worden aangepast.

SBI 2008: afbakening groothandel binnen de handel

  • 45Handel in en reparatie van auto's, motorfietsen en aanhangers
  • 46Groothandel en handelsbemiddeling (niet in auto's en motorfietsen)
  • 47Detailhandel

Aantal bedrijven in Nederland: G Handel en de groothandel

Tabel 81589NED telt voor de weergegeven periode 2.433.985 bedrijven onder A-U Alle economische activiteiten. Daarvan hebben 2.012.670 bedrijven één werkzaam persoon; 193.245 hebben er 2, 90.610 vallen in de klasse 3 tot 5, 65.875 in 5 tot 10, 34.470 in 10 tot 20, 21.260 in 20 tot 50 en 7.260 in 50 tot 100.

Naar rechtsvorm staan van die 2.433.985 bedrijven er 1.848.525 onder Natuurlijke personen en 585.460 onder Rechtspersonen.

Binnen handel en aanverwante sectoren telt G Handel 298.140 bedrijven, H Vervoer en opslag 69.430 en I Horeca 81.840; samen 449.410 in G-I. G Handel is binnen G-I de grootste van de drie. De kolommen bedrijfsgrootte en rechtsvorm lees je per bedrijfstak of branche afzonderlijk.

Voor elke bedrijfsactiviteit geeft KVK een aparte SBI-code; een groothandelsbedrijf kan meer dan één code hebben.

Voor de afbakening is de gekozen bedrijfstak of branche bepalend. De tabel is uitgesplitst naar bedrijfstakken en branches.

Het CBS publiceert cijfers tot brancheniveau. Het dashboard Bedrijven heeft een onderdeel 'Aantal bedrijven en dynamiek'.

Let op de herkomst van cijfers over aantallen bedrijven. De CBS-FAQ noemt voor juli 2019 bijna 1,8 miljoen bedrijven in Nederland. De MKB Servicedesk citeert de Kamer van Koophandel met 2.581.399 actieve ondernemingen op 1 januari 2025. Dat zijn andere meetmomenten en een andere afbakening dan de StatLine-telling naar bedrijfstak.

De meetmomenten verschillen: 2026 3e kwartaal voor tabel 81589NED, juli 2019 voor bijna 1,8 miljoen bedrijven en 1 januari 2025 voor 2.581.399 actieve ondernemingen. Vergelijk daarom alleen cijfers met hetzelfde meetmoment en dezelfde afbakening.

Bij dat onderdeel staat de melding 'Voor de huidige selectie zijn niet alle visualisaties voor dit onderwerp beschikbaar'; niet elke branchekeuze levert voor elk onderwerp een reeks op. Voor aantallen per branche is de StatLine-tabel de aangewezen plek.

Bedrijven in G-I naar sector (2026 3e kwartaal)

  • 81840I Horeca
  • 69430H Vervoer en opslag

Bedrijfsgrootte en rechtsvorm: cijfers voor G Handel

De lezer zoekt bedrijfsgrootte en rechtsvorm van groothandelsbedrijven. De cijfers in deze sectie gaan over G Handel als geheel. G Handel omvat de codes 45, 46 en 47; de groothandel is code 46.

Tabel 81589NED splitst het aantal bedrijven naar bedrijfsgrootte in zeven klassen: 1 werkzaam persoon; 2 werkzame personen; 3 tot 5; 5 tot 10; 10 tot 20; 20 tot 50 en 50 tot 100 werkzame personen. Daar hoort een totaal bij. Daarnaast zijn er twee rechtsvormkolommen: Natuurlijke personen en Rechtspersonen. De hoogste weergegeven klasse is die van 50–100 werkzame personen.

Voor G Handel geldt in de weergegeven periode: 298.140 bedrijven in totaal. De verdeling naar grootte is 205.655 met 1 werkzaam persoon, 42.445 met 2 werkzame personen, 20.745 in de klasse 3 tot 5, 15.070 in 5 tot 10, 7.015 in 10 tot 20, 4.570 in 20 tot 50 en 1.435 in 50–100. Naar rechtsvorm: 217.335 bedrijven bij Natuurlijke personen en 80.805 bij Rechtspersonen.

De zeven grootteklassen tellen niet op tot het totaal. Voor G Handel ontbreken 1.205 bedrijven; voor A-U 8.595. De tabel bevat geen aparte klasse boven 100 werkzame personen.

G Handel levert 298.140 van de 449.410 bedrijven in G-I. G-I telt 305.205 bedrijven met één werkzaam persoon, 337.170 onder Natuurlijke personen en 112.240 onder Rechtspersonen. De grootste van de drie sectoren in G-I is G Handel, gevolgd door I Horeca met 81.840 en H Vervoer en opslag met 69.430.

De rechtsvormkolommen gaan over de juridische vorm waarin het bedrijf wordt gedreven. Bedrijven van natuurlijke personen (zoals een eenmanszaak of een vennootschap onder firma met natuurlijke personen als vennoten) staan onder Natuurlijke personen. Besloten en naamloze vennootschappen en andere rechtspersonen staan onder Rechtspersonen.

Voor het typeren van een groothandel zijn er twee gezichtspunten. De klasse naar werkzame personen zegt hoeveel mensen er in het bedrijf werken. De rechtsvorm zegt of de activiteit door een natuurlijke persoon of door een rechtspersoon wordt gedreven.

De indeling is een tabelindeling, geen bedrijfstype. Een groothandelsbedrijf met één werkzaam persoon en rechtsvorm natuurlijke persoon valt in de klasse 1 werkzaam persoon én in de kolom Natuurlijke personen. Hetzelfde bedrijf als bv valt in dezelfde grootteklasse, maar in de kolom Rechtspersonen. Vergelijk bij het lezen van de cijfers altijd dezelfde periode, dezelfde branche en dezelfde kolom.

De gepresenteerde cijfers zijn een bovenliggend handelstotaal voor G Handel; ze laten zien hoe de verdeling binnen de handel als geheel ligt. Voor cijfers over alleen de groothandel (code 46) selecteer je in de tabel de bijbehorende branche.

G Handel: bedrijven naar bedrijfsgrootte

  • werkzame personen — 424452
  • tot 5 werkzame personen — 207453
  • tot 10 werkzame personen — 150705
  • tot 20 werkzame personen — 701510
  • tot 50 werkzame personen — 457020
  • 50–100 werkzame personen1435

Groothandel en het mkb: wanneer valt een bedrijf onder micro, klein of middelgroot?

De SBI 2008-code voor groothandel is 46. Of een groothandel onder micro, klein of middelgroot valt, hangt af van het aantal werknemers en de financiële drempel. De MKB Servicedesk houdt de definities van de Europese Commissie aan.

Micro: minder dan 10 werknemers en een jaaromzet of balanstotaal van hoogstens € 2 miljoen. Klein: minder dan 50 werknemers en een netto-jaaromzet of balanstotaal van hoogstens € 10 miljoen. Middelgroot: minder dan 250 werknemers en een jaaromzet van hoogstens € 50 miljoen of een balanstotaal van maximaal € 43 miljoen.

De definities van micro, klein en middelgroot zijn vastgesteld door de Europese Commissie. De afspraak dat er werknemers in dienst moeten zijn, is op Europees niveau gemaakt; zie de Gebruikersgids bij de definities van kmo's van de Europese Commissie.

Op dezelfde pagina staat het mkb breder omschreven: ondernemingen met minimaal 1 en maximaal 250 medewerkers, maximaal € 40 miljoen omzet of € 20 miljoen balanstotaal per jaar. Voor de indeling in micro, klein en middelgroot gelden de definities van de Europese Commissie.

De twee afbakeningen lopen uiteen. Voor de mkb-status geldt de brede omschrijving: 1 tot 250 medewerkers en maximaal € 40 miljoen omzet of € 20 miljoen balanstotaal per jaar. Voor de categorie micro, klein of middelgroot gelden de EU-drempels van € 2 miljoen, € 10 miljoen en € 50 miljoen omzet of € 43 miljoen balanstotaal. Koppel je een regeling of statistiek aan de categorie, dan zijn die EU-drempels bepalend.

Voor een groothandelsbedrijf leg je twee dingen naast elkaar: het aantal werknemers en de financiële drempel (jaaromzet of balanstotaal). Een groothandel met minder dan 10 werknemers en een omzet of balanstotaal tot € 2 miljoen valt onder micro. Voor klein geldt: minder dan 50 werknemers en een omzet of balanstotaal tot € 10 miljoen. Voor middelgroot geldt: minder dan 250 werknemers met een omzet tot € 50 miljoen of een balanstotaal tot € 43 miljoen.

De CBS-grootteklassen uit tabel 81589NED (1; 2; 3 tot 5; 5 tot 10; 10 tot 20; 20 tot 50; 50–100 werkzame personen) zijn niet hetzelfde als deze categorieën. Het CBS telt per bedrijf werkzame personen in klassen; de EU-definitie kijkt naar het aantal werknemers plus een omzet- of balansdrempel. De hoogste weergegeven CBS-klasse blijft met 50–100 werkzame personen onder de grens van 250 werknemers uit de brede mkb-omschrijving.

Voor bedrijven met rechtspersoonlijkheid bestaan financiële kengetallen naar bedrijfstak: de tabel Financiële kengetallen; mkb, bedrijfstak (SBI 2008). De gegevens zijn uit te splitsen naar bedrijfstak volgens SBI 2008 en naar bedrijfsgrootte, en beschrijven de financiële gang van zaken van het Nederlandse bedrijfsleven met rechtspersoonlijkheid. De reeks begint in 2021; de cijfers tot en met 2023 zijn definitief en die van 2024 nader voorlopig.

De tabel Financiële kengetallen; mkb, bedrijfstak (SBI 2008) is mede ontwikkeld in het kader van de Staat van het MKB. Nieuwe cijfers verschijnen in juni (18 maanden na verslagjaar) en in november (23 maanden na verslagjaar).

Of een groothandel onder het mkb valt, hangt ook af van personeel in dienst. Volgens de MKB Servicedesk vallen zzp'ers niet onder het mkb, omdat er werknemers in dienst moeten zijn om van midden- en kleinbedrijf te spreken. Begin 2025 waren er volgens KVK ongeveer 1,76 miljoen zzp'ers op in totaal ruim 2,5 miljoen bedrijven.

Een eenmanszaak kan wél onder het mkb vallen, maar dan moet de zelfstandig ondernemer personeel in dienst hebben. Een bv valt altijd onder het mkb, ook zonder personeel: de ondernemer is dan directeur-grootaandeelhouder (dga) en daarmee in loondienst, waarmee aan de definitie van werknemer is voldaan.

Dat onderscheid is praktisch relevant zodra een regeling, definitie of statistiek aan de mkb-status is gekoppeld. Een groothandel die als bv is opgericht zit ook zonder personeel aan de mkb-kant van de definitie. Een groothandel die als zzp'er zonder personeel werkt, valt volgens dezelfde definitie buiten het mkb.

MKB-definities: micro, klein, middelgroot en brede mkb-omschrijving

  • MicroMinder dan 10 werknemers en jaaromzet of balanstotaal van hoogstens € 2 miljoen
  • KleinMinder dan 50 werknemers en netto-jaaromzet of balanstotaal van hoogstens € 10 miljoen
  • MiddelgrootMinder dan 250 werknemers en jaaromzet van hoogstens € 50 miljoen of balanstotaal van maximaal € 43 miljoen

Omzet en werkgelegenheid: beschikbare CBS-informatie

Tabel 81589NED bevat voor 2026 3e kwartaal aantallen bedrijven naar bedrijfstak, bedrijfsgrootte en rechtsvorm.

Het dashboard Bedrijven biedt per gekozen bedrijfstak of branche de onderdelen Aantal bedrijven en dynamiek, Omzetontwikkeling, Productiestatistiek, Verwachtingen, Research and development en Openstaande vacatures. Bij elk daarvan geldt de melding 'Voor de huidige selectie zijn niet alle visualisaties voor dit onderwerp beschikbaar'; per branche moet je nagaan welk onderdeel een reeks oplevert. De verwachtingen in dat dashboard komen uit de conjunctuurenquête.

Groothandel binnen SBI 2008: afbakening en bronnen

Voor de afbakening is het belangrijk om te controleren welke bedrijfstak of branche een cijfer precies betreft. De SBI is een classificatie van economische activiteiten; het CBS gebruikt de SBI om ondernemingen in te delen naar hun hoofdactiviteit (cbs.nl).

De StatLine-tabel Bedrijven; bedrijfstak levert aantallen bedrijven naar bedrijfstak en branche (SBI 2008), naar bedrijfsgrootte in werkzame personen en naar rechtsvorm. Het dashboard Bedrijven levert daarnaast onder meer omzetontwikkeling, productiestatistiek, verwachtingen uit de conjunctuurenquête en openstaande vacatures, voor zover er voor de gekozen selectie visualisaties beschikbaar zijn.

De SBI 2008 biedt een indeling op vijf niveaus. De tabel is uitgesplitst naar bedrijfstakken en grofweg 100 branches. De SBI 2025 wordt vanaf 2026 stap voor stap geïntroduceerd; SBI 2008 en SBI 2025 worden in die periode naast elkaar gebruikt.

De meetmomenten lopen uiteen: 2026 3e kwartaal voor tabel 81589NED, 2018 voor de maatwerkpublicatie, juli 2019 voor bijna 1,8 miljoen bedrijven en 1 januari 2025 voor 2.581.399 actieve ondernemingen. Vergelijk alleen cijfers met hetzelfde meetmoment en dezelfde afbakening.

Voor een omzet- of balanscijfer gekoppeld aan bedrijfsgrootte is er de CBS-maatwerkpublicatie Bedrijven naar werkzame personen, omzet en balans met 2018 als populatiejaar. Houd bij het lezen activiteit, bedrijfsgrootte en rechtsvorm uit elkaar: het zijn verschillende manieren om bedrijven in te delen.

Meetmomenten van bedrijvencijfers: verschillende afbakeningen

  • 2018Maatwerkpublicatie Bedrijven naar werkzame personen, omzet en balans (populatiejaar)
  • 2019juli — CBS-FAQ: bijna 1,8 miljoen bedrijven in Nederland
  • 1januari 2025 — KVK via MKB Servicedesk: 2.581.399 actieve ondernemingen

Meer uit Groothandel