
Marktplaatsen
Verplichtingen voor zakelijke verkopers op marktplaatsen: consumentenrecht en platformregels
Verkoop je als bedrijf via een marktplaats, dan sluit de consument de overeenkomst met jou, niet met het platform.
Zakelijke verkoper op een marktplaats: wie is waarvoor verantwoordelijk?
Verkoop je als bedrijf via een marktplaats, dan sluit de consument de overeenkomst met jou, niet met het platform. De aanbieder van de onlinemarktplaats moet de consument wel informeren over de verdeling van de verplichtingen tussen jou en het platform (art. 6:230m BW). Jij blijft als handelaar verantwoordelijk voor de naleving van de wettelijke verplichtingen.
Koop de consument bij jou als handelaar, dan geldt de wettelijke bedenktijd van veertien dagen: hij kan de overeenkomst op afstand zonder opgave van redenen ontbinden (art. 6:230o BW). Bij een zakelijke verkoper heeft hij ook recht op reparatie of vervanging van een gebrekkig product. Het onderscheid zakelijk/particulier bepaalt je verplichtingen en welke informatie je moet aanleveren.
De consumentenrechtelijke plichten staan in Boek 6 en Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek, met art. 6:230m BW als kern van de informatieplichten bij overeenkomsten op afstand. Die bepalingen komen uit Richtlijn 2011/83/EU (richtlijn consumentenrechten); de Nederlandse implementatiewet is van 12 maart 2014. De informatie uit art. 6:230m lid 1 moet passen bij het gebruikte communicatiemiddel en in duidelijke en begrijpelijke taal worden gegeven.
De verplichtingen vallen in twee sporen. Consumentenrecht: informatie, bedenktijd, garantie, herroeping, reparatie of vervanging en klachtenregeling. Platformregels: gegevensaanlevering, algemene voorwaarden, ranking en klachtenafhandeling.
Art. 6:230m BW somt op welke informatie je vóór het sluiten van de overeenkomst moet geven. Daaronder vallen je identiteit, het geografische adres waar je bent gevestigd, telefoonnummer en e-mailadres, de kenmerken van het product en de prijs. Ook het adres van je bedrijfsvestiging waaraan de consument klachten kan richten en de belangrijkste parameters voor de rangschikking van je aanbod horen erbij.
De regels voor online verkoop aan consumenten zijn aangescherpt. Sinds 28 mei 2022 gelden extra regels voor online verkopers om consumenten in de digitale economie beter te beschermen.
Daaronder vallen een expliciet verbod op nepreviews en de plicht om duidelijk te maken wanneer een aanbod is gebaseerd op het profiel van de consument of op eerdere aankopen. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt toezicht.
Sinds 28 mei 2022 is ook het geautomatiseerd aankopen van grote hoeveelheden tickets voor concerten of evenementen tegelijkertijd verboden. Dat geldt bijvoorbeeld voor bots om ingestelde limieten te omzeilen.
Het platform heeft ook eigen verplichtingen. Die bepalen welke gegevens het platform bij jou moet opvragen en welke informatie de consument over jou ontvangt.
Handelaren moeten content kunnen plaatsen die voor iedereen toegankelijk is. Hun producten en diensten moeten een belangrijk of redelijk groot onderdeel van de activiteiten vormen. De koopovereenkomst moet volledig via de dienst worden gesloten, inclusief de communicatie.
Volgens de ACM is een betaald account dat iedereen kan aanmaken wel voor iedereen toegankelijk. Kies je wie toegang krijgt via menselijke selectie, zoals een forum voor alleen werknemers, dan is de dienst geen online platform.
De ACM is de toezichthouder voor deze regels. Op de ACM-site staan bij verkoop aan consumenten onder meer bedenktijd, garantie, opzeggen, informeren over prijzen en bedrijfsgegevens, leveren en bezorgen, oneerlijke handelspraktijken en online verkoop.
Een online marktplaats is volgens de DSA ook een tussenhandeldienst, een hostingdienst en een online platform. Het platform moet daarom voldoen aan de basisregels voor tussenhandeldiensten en de extra regels voor hostingdiensten en online platforms.
Is een dienst alleen voor een deel een online marktplaats, dan gelden de extra regels alleen voor dat deel. Verkoopt het platform zelf online producten of diensten aan consumenten, dan gelden ook de regels voor verkoop aan consumenten.
Het platform moet daarom gegevens bij je opvragen en controleren. De consumentenrechtelijke verplichtingen rond informatie, bedenktijd, garantie en klachtenregeling blijven bij jou als verkoper liggen.
Voor jou als zakelijke verkoper op een marktplaats zoals Marktplaats of bol betekent dit: de consumentenrechtelijke plichten rond informatie, bedenktijd, garantie en klachtenregeling blijven bij jou liggen. Het platform moet onder de DSA jouw gegevens opvragen en controleren.
De geldende autoriteiten zijn de Autoriteit Consument & Markt (ACM) als toezichthouder, ConsuWijzer.nl voor consumentenvragen en meldingen, KVK en Ondernemersplein voor ondernemersregels, en KVK Importhulp voor import.
De termijnen op een rij: de wettelijke bedenktijd is veertien dagen. Het platform bewaart je gegevens tot zes maanden na het einde van de samenwerking. Informeer je de consument niet over het herroepingsrecht, dan loopt de bedenktijd door tot maximaal twaalf maanden.
De genoemde kaders zijn de Digital Services Act (DSA), de regels voor verkoop aan consumenten en de 'Leidraad Prijsweergave en -vergelijkingen'.
Belangrijkste termijnen en regels
Belangrijke datumlijn voor online verkopers
- 28 mei 2022
- Strengere regels van de ACM: verbod op nepreviews, openheid over personalisatie
- 2024–2025
- Toepassing DSA (Digital Services Act) op alle grote online platforms
Informatie die je vóór en na de koop moet geven
De informatieverplichtingen gelden vóór en na de koop. Ze zijn onderdeel van het consumentenrecht en moeten op de marktplaats zichtbaar zijn.
Ondernemersplein vat de basis samen: geef klanten duidelijke en juiste informatie over je bedrijf, de koop en het bestelproces. Die informatie moet zichtbaar zijn voordat de klant besluit iets bij je te kopen. Misleiding is niet toegestaan.
Ondernemersplein noemt de regels voor onlineplatform (onlinemarktplaats). Je moet je houden aan de regels die je klant beschermen tegen de risico's van kopen op afstand.
Voor buitenlandse klanten gelden regels tegen geoblocking. Uw website of app moet toegankelijk zijn voor iedereen.
De klant moet je bedrijfsgegevens makkelijk kunnen vinden. Het gaat om de naam waarmee je bij KVK staat ingeschreven, adresgegevens, e-mailadres en telefoonnummer (verplicht). Noem ook andere contactmogelijkheden, zoals chat, je KVK-nummer, je btw-identificatienummer (btw-id) en je klachtenregeling.
Ben je als tussenpersoon een onlineplatform, dan moet je ook informatie geven over de andere bedrijven op je platform.
Vóór de bestelling moet duidelijk zijn wat je verkoopt en wat het kost. Denk aan de kenmerken van producten en diensten en de prijs inclusief btw. Ook moet duidelijk zijn hoe een gepersonaliseerde prijs tot stand komt, bijvoorbeeld doordat een algoritme bijhoudt wat deze klant eerder kocht.
Noem bijkomende kosten zoals verzendkosten of betaalkosten. Bij een abonnement of leveringscontract moet duidelijk zijn hoeveel en hoe lang de klant betaalt.
Maak ook duidelijk hoe er betaald kan worden en bij welke stap in het bestelproces de betaling plaatsvindt, bijvoorbeeld met een bestel-en-betaalknop. Betaalkosten mag je niet altijd doorberekenen.
Na de koop stuur je de klant een schriftelijke bevestiging van de bestelling, bijvoorbeeld per e-mail, pdf of brief. Verkoop je abonnementen of leveringscontracten, informeer dan over hoe en wanneer de klant kan annuleren of opzeggen en wat dat kost.
Houd rekening met de regels voor opzegtermijn, opzegvergoeding en stilzwijgend verlengen. Vertel vooraf waar, hoe en wanneer je levert. Je levert binnen 30 dagen of binnen de afgesproken termijn. Er zijn ook regels voor het risico.
Deze informatieverplichtingen zijn consumentenrechtelijk. Daarnaast heeft het platform de plicht om de consument vóór de aankoop te informeren met wie hij zaken doet en waarvoor hij bij jou of bij het platform terechtkan.
Wijs je de consument niet op het herroepingsrecht, dan gaat de bedenktijd pas lopen op het moment dat je hem alsnog informeert, maar niet later dan twaalf maanden na het sluiten van de overeenkomst (art. 6:230o BW). De consument moet vóór de aankoop weten op welke manier, binnen welke termijn en onder welke voorwaarden hij van de koop af kan.
Je bedrijfsgegevens en de koopvoorwaarden horen op de marktplaats zelf vindbaar te zijn, niet alleen op een eigen site. De klant moet ze kunnen nalezen voordat hij bestelt.
Concrete stappen: zet je KVK-naam, adresgegevens, e-mailadres, telefoonnummer, KVK-nummer, btw-id en klachtenregeling op de marktplaats. Vermeld kenmerken, prijs inclusief btw, bijkomende kosten en het moment van betalen vóór de bestelling. Stuur na de koop een schriftelijke bevestiging.
Herroepingsrecht, reparatie en vervanging: waar de consument bij jou terechtkomt
Koop je als consument bij een zakelijke verkoper op een marktplaats, dan heb je het wettelijke herroepingsrecht: je kunt de overeenkomst op afstand binnen veertien dagen zonder opgave van redenen ontbinden. Daarnaast heb je recht op reparatie of vervanging van een gebrekkig product.
Als verkoper ben je dus verantwoordelijk voor de naleving van de wettelijke verplichtingen rond bedenktijd en het herstellen of vervangen van een gebrekkig product. Het platform is geen partij bij de overeenkomst.
Je moet het wettelijke modelformulier voor ontbinding of herroeping beschikbaar stellen. De consument is niet verplicht dat formulier te gebruiken en mag zijn herroeping ook op een andere manier duidelijk kenbaar maken; een elektronische verklaring bevestig je onverwijld op een duurzame gegevensdrager.
Online marktplaatsen en platformen moeten consumenten vóór de aankoop informeren met wie zij zaken doen. Ook moeten zij duidelijk maken onder welke voorwaarden de verkoper zijn producten of diensten aanbiedt.
Daarbij moet duidelijk zijn waarvoor de consument bij de verkoper terechtkan en waarvoor bij de marktplaats, denk aan het recht op een goed product of het herroepingsrecht. Die informatie moet toegankelijk en begrijpelijk zijn.
Controleer dus of je productpagina, voorwaarden en klachtenroute overeenkomen met wat het platform over jouw verantwoordelijkheden vermeldt; de consument mag daarop afgaan.
Betalen met gegevens in plaats van geld verandert je positie niet. Neemt een consument een online dienst of digitale inhoud af en betaalt hij met zijn persoonlijke gegevens in plaats van geld, dan gelden de consumentenbeschermingsregels. Hij heeft recht op alle relevante informatie voorafgaand aan de aankoop en op bedenktijd.
Op het herroepingsrecht bestaan uitzonderingen.
ACM verwijst consumenten met vragen of meldingen naar ConsuWijzer.nl.
Echte reviews en openheid over gepersonaliseerde aanbiedingen
Gebruik je beoordelingen van consumenten, dan moet je maatregelen nemen zodat die beoordelingen de echte ervaring weergeven van consumenten die het product daadwerkelijk hebben gebruikt of gekocht. Informeer consumenten over die maatregelen en over hoe je met beoordelingen omgaat. Daarbij gaat het om de herkomst van de reviews, de omgang met positieve en negatieve reviews, hoe de gemiddelde reviewscore tot stand komt en of er een beloning was.
Het (laten) plaatsen van valse beoordelingen en aanbevelingen van consumenten is onder alle omstandigheden verboden, ook als reviews, likes, views of volgers. Je koopt dus geen reviews, schrijft ze niet zelf en schakelt geen derden in om beoordelingen te plaatsen. Je reviewbeleid moet aantoonbaar uitgaan van gebruik of aankoop door echte klanten.
Doe je een gepersonaliseerd aanbod, dan moet de consument dat vóór de aankoop weten. Zo'n aanbod kan zijn gebaseerd op gegevens van de consument, zoals persoonlijke kenmerken, zoekopdrachten of eerdere aankopen. Reken je een gepersonaliseerde prijs, dan hoort daarbij ook de uitleg hoe die prijs tot stand is gekomen.
De regels voor echte reviews en openheid over gepersonaliseerd aanbod gelden sinds 28 mei 2022. De ACM houdt toezicht op de naleving.
Het verbod op nepreviews en de openheid over gepersonaliseerde aanbiedingen zijn consumentenrechtelijke verplichtingen voor jou als zakelijke verkoper. Ze staan naast de platformregels over ranking en klachtenafhandeling.
Concrete stappen: gebruik alleen beoordelingen van echte kopers of gebruikers, informeer over je reviewbeleid en meld een gepersonaliseerd aanbod vóór de aankoop. Koop geen reviews, likes, views of volgers en schakel geen derden in voor nepreviews.
Wat het platform van jou moet controleren en welke gegevens je aanlevert
De DSA verplicht online marktplaatsen om vooraf gegevens op te vragen van handelaren die producten of diensten willen aanbieden. Het gaat onder meer om contactgegevens, bankgegevens en een kopie van het identificatiedocument. Daarnaast is er een verklaring waarin de handelaar belooft alleen producten of diensten aan te bieden die aan Europese wetgeving voldoen.
De platformverplichtingen komen uit de Digital Services Act (DSA). De DSA kent basisregels voor alle tussenhandeldiensten, extra regels voor hostingdiensten en extra regels voor online platforms. Verkoopt het platform zelf online producten of diensten aan consumenten, dan gelden ook de regels voor verkoop aan consumenten.
Het platform controleert die gegevens op betrouwbaarheid voordat een handelaar toegang krijgt. Het bewaart ze tot zes maanden nadat de samenwerking eindigt.
Bij toelating tot een platform moet je dus kunnen aantonen wie je bent en waar je geld naartoe gaat. Houd je contactgegevens, bankrekeningnummer en identificatiebewijs actueel in je verkopersaccount: ze worden gecontroleerd voordat je toegang krijgt en daarna bewaard. Werk een wijziging van rechtsvorm, adres of betaalrekening direct door in elk platform waarop je verkoopt, zodat de administratie van het platform blijft kloppen met je eigen gegevens.
De verklaring over naleving van Europese wetgeving is geen formaliteit: met die verklaring beloof je alleen producten of diensten aan te bieden die aan Europese wetgeving voldoen.
Dit zijn platformregels die rechtstreeks op jou als zakelijke verkoper aangrijpen. Ze staan naast je consumentenrechtelijke plichten rond informatie, bedenktijd, garantie en klachtenregeling.
Concrete stappen: lever contactgegevens, bankgegevens en een kopie van je identificatiedocument aan, onderteken de verklaring over naleving van Europese wetgeving en houd wijzigingen in je verkopersaccount actueel. Het platform controleert de gegevens vóór toegang en bewaart ze tot 6 maanden na het einde van de samenwerking.
Eerlijke concurrentie en transparantie over ranking, data en klachten
Ranking is een van de punten waarop de platformregels ingrijpen. Art. 6:230m BW verplicht de aanbieder van een onlinemarktplaats om op een rechtstreeks en gemakkelijk toegankelijke plek algemene informatie te geven over de belangrijkste parameters die de rangschikking van de aanbiedingen bepalen, en over het relatieve belang daarvan.
Merk je dat je aanbod structureel minder zichtbaar is, vraag dan om uitleg over de rangschikkingsparameters. Die informatie hoort het platform te geven.
De ACM publiceerde eerder de 'Leidraad Prijsweergave en -vergelijkingen' en houdt ook in de gaten of andere bedrijven zich aan de regels over prijsweergave en kortingen houden. Zorg dat de prijzen inclusief btw en de kortingen op je productpagina met die regels kloppen, en volg bij een klacht de route die het platform publiceert.
Kom je er met het platform niet uit, leg je klacht dan eerst via het systeem van het platform vast, met datum en omschrijving van het probleem.
Voor jou als zakelijke verkoper zijn dit platformregels: ze raken de ranking van je aanbod, de algemene voorwaarden en de klachtenafhandeling. Je consumentenrechtelijke plichten tegenover de koper blijven daarnaast gelden.
De ACM is de autoriteit; de 'Leidraad Prijsweergave en -vergelijkingen' is het genoemde kader. Concrete stap: volg bij een klacht de route die het platform publiceert en zorg dat prijzen inclusief btw en kortingen kloppen.
Btw, registratie en risico's bij buitenlandse marktplaatsen
Sommige marktplaatsen vragen om btw-registratie in het land van verkoop. Volgens KVK is dat soms nodig door de zogenaamde platformfictie. Bepaal je btw-positie daarom per marktplaats en per land voordat je gaat verkopen: naast btw spelen extra kosten en Europese regels die per platform en land verschillen.
KVK noemt als voorbeelden van buitenlandse marktplaatsen Amazon, eBay en Zalando. KVK noemt ook de KVK Importhulp voor wetten en regels per product en importland. KVK noemt de platformfictie als reden waarom btw-registratie in het land van verkoop soms nodig is.
Naast btw, provisie en fulfilmentkosten blijven je consumentenrechtelijke verplichtingen tegenover de koper bestaan: informatie, bedenktijd, garantie en herroeping. Het platform regelt de logistiek en het contact, maar niet jouw wettelijke plichten.
Het grootste deel van de online verkoop aan consumenten gaat via marktplaatsen. Een online marktplaats is een extern digitaal platform waar verkoper en koper een contract sluiten; de eigenaar beheert de online omgeving en helpt bij de verkoop.
KVK noemt ook risico's die je als verkoper moet meewegen. Verkoopt je product goed, dan kan de marktplaats zelf producten gaan verkopen die daarop lijken. Het contact met klanten loopt ook meer via de marktplaats dan bij een eigen webshop, en je bent afhankelijk van juiste voorraadcijfers: leveringsproblemen kunnen je positie op het platform verlagen of ertoe leiden dat de marktplaats je verkoopaccount afsluit.
Voor de import van consumentenproducten in Nederland biedt KVK de Importhulp, die per product en importland laat zien welke wetten en regels gelden.
Concrete stap: bepaal per marktplaats en per land je btw-positie voordat je verkoopt, inclusief platformfictie, provisie en fulfilmentkosten. KVK noemt Amazon, eBay en Zalando als voorbeelden van buitenlandse marktplaatsen.
Praktische checklist voor je marktplaatsverkoop
Deze checklist dekt zowel je consumentenrechtelijke verplichtingen als de platformregels. Loop hem langs per marktplaats waarop je verkoopt.
Informatie: staan je naam waarmee je bij KVK staat ingeschreven, adresgegevens, e-mailadres, telefoonnummer, KVK-nummer, btw-id en klachtenregeling vindbaar op de plek waar de klant koopt? Zijn de kenmerken, de prijs inclusief btw, de bijkomende kosten en het moment van betalen duidelijk vóór de bestelling, en ontvangt de klant na de koop een schriftelijke bevestiging?
Rechten: is geregeld dat het herroepingsrecht van veertien dagen en reparatie of vervanging via jou lopen en dat de consument daarover vóór de aankoop begrijpelijk wordt geïnformeerd? Stel je het wettelijke modelformulier voor ontbinding of herroeping beschikbaar? Heb je bij abonnementen of leveringscontracten de informatie over opzegtermijn, opzegvergoeding en stilzwijgend verlengen op orde?
Reviews en personalisatie: heb je maatregelen om alleen beoordelingen van echte gebruikers te tonen, informeer je klanten daarover én over hoe je met reviews omgaat, en meld je een gepersonaliseerd aanbod vóór de aankoop?
Platformgegevens: kloppen je contact-, bank- en identificatiegegevens in het verkopersaccount, heb je de verklaring over naleving van Europese wetgeving afgegeven en weet je dat het platform die gegevens tot zes maanden na het einde van de samenwerking bewaart?
Btw: is per marktplaats duidelijk of registratie in het verkoopland nodig is en welke provisie, fulfilmentkosten en btw daarbij spelen?
Check of je voldoet aan de regels die sinds 28 mei 2022 gelden, waaronder het verbod op nepreviews en openheid over gepersonaliseerd aanbod. Check ook of je de 'Leidraad Prijsweergave en -vergelijkingen' van de ACM volgt bij prijzen en kortingen.
Ondernemersplein noemt ook dat je website of app toegankelijk moet zijn voor iedereen. Voor buitenlandse klanten gelden regels tegen geoblocking.
Platformregels: het platform moet je gegevens opvragen en op betrouwbaarheid controleren voordat je toegang krijgt, en ze tot zes maanden na het einde van de samenwerking bewaren.
Gebruik de concrete instanties en kaders: ACM, ConsuWijzer.nl, KVK, Ondernemersplein en KVK Importhulp. De Digital Services Act (DSA) en de 'Leidraad Prijsweergave en -vergelijkingen' zijn de genoemde kaders. Controleer per marktplaats of je aan beide sporen voldoet.
Loop per marktplaats twee lijsten na. Consumentenrechtelijk: informatie, bedenktijd en herroeping, garantie, reparatie of vervanging en klachtenregeling. Platformmatig: gegevensverstrekking, algemene voorwaarden, ranking en klachtenafhandeling.
Concrete normen: de bedenktijd is veertien dagen en gaat pas lopen als je de consument goed over het herroepingsrecht hebt geïnformeerd; levering binnen 30 dagen of binnen de afgesproken termijn; platformgegevens bewaren tot zes maanden na het einde van de samenwerking.
De concrete stappen staan in deze checklist: informatie, rechten, reviews en personalisatie, platformgegevens, btw en platformregels. De genoemde kaders zijn het Burgerlijk Wetboek (art. 6:230m en 6:230o), Richtlijn 2011/83/EU, de Digital Services Act (DSA) en de 'Leidraad Prijsweergave en -vergelijkingen'. De genoemde autoriteiten zijn ACM, ConsuWijzer.nl, KVK, Ondernemersplein en KVK Importhulp.
Praktische checklist voor je marktplaatsverkoop
- Informatie: KVK-gegevens en prijsinformatieNaam, adres, e-mail, telefoonnummer, KVK-nummer, btw-id, klachtenregeling zichtbaar; kenmerken, prijs inclusief btw, bijkomende kosten en betalingstijd duidelijk vóór bestelling; schriftelijke bevestiging na koop.
- Rechten: Herroepingsrecht en garantieVeertien dagen bedenktijd; reparatie of vervanging bij gebrek; modelformulier voor herroeping beschikbaar; informatie over opzegtermijn, vergoeding en stilzwijgend verlengen bij abonnementen.
- Reviews en personalisatieAlleen echte beoordelingen van echte kopers; reviewbeleid transparant; gepersonaliseerd aanbod vooraf gemeld; geen nepreviews, likes, views of volgers.
- PlatformgegevensContact-, bank- en identificatiegegevens actueel; verklaring over naleving Europese wetgeving afgegeven; gegevens bewaard tot 6 maanden na samenwerkingseinde.
- Btw en registratieBtw-positie per marktplaats en land bepalen; platformfictie in acht nemen; provisie, fulfilmentkosten en btw in rekening brengen.
- Nieuwe regels sinds 28 mei 2022Verbod op nepreviews; openheid over gepersonaliseerde aanbiedingen; naleving 'Leidraad Prijsweergave en -vergelijkingen' ACM.


